Cumhuriyetle birlikte kelime üretme, kelime kaldırma çalışmaları Türkçe’ye tahmin edilemez zararlar verdi. Çünkü her -suni olmayan- kelimenin felsefi, dini, ekonomik, kültürel, mantıki… bir ağı, örgüsü vardır. Yani kelimeyi inşa eden bir tertip vardır. Misâl; kâtip olmasaydı kitabet olmazdı, ondan müteşekkil kitap olmazdı, kitaptan müteşekkil kütüphane ve mektep olmazdı. Mektup dahi olmazdı. Böyle sistematik ve birbirini […]
İsmet Özel, dört incilden Yuhanna’yı tercih ediyor. Bu tercih ediş, Yuhanna’nın “İlk önce söz vardı” ifadesi ile başlıyor oluşundan başka hangi gerekçeyi karşılar, bilinmez. Filhakika,“söz” dediğimiz yankı, hakiki söyleyişin epistemolojik organizasyonuyla muhkem hale dönüştüğü zaman şahikalara varıyor. Çünkü hakikat bilgisi yükselticidir ve hakikat yücelerdedir. Sözgelimi, Vahiy Muhatabı, fetret dönemi boyunca o mahzun bakışlarını göğe yöneltti. […]
Nihad Sami bey, Fuad Köprülü ve Yahya Kemal tedrisinden geçmiş, babadan ve dededen şair bir Türkçe piridir. Bu vesileyle Türkçe’yi mesele edinmesi tabiî olacak ilk kişilerdendir dersek mübalağa olmaz. Kitaba dair söyleyebileceğimiz ilk şey araştırma-deneme karışımı bir kitap oluşudur. Kitaba, Türkçe’nin Sırları isminin verilmesi ise güzel bir tercih olmuş. Sır, efsun peşinde koşulan bir çağda […]
Sahip olunabilirliğin zirvesi hükümdardır. Hükümdar, tahtı altında koca bir maiyet, ordu, halk bulunan devletin en büyük yöneticisidir. Halk (avam) feda edilebilir yığınları ifade eder. Tarih boyunca devlet idare etmekle ilgili yüzlerce tasavvur, teori ve çalışma ortaya atılmıştır. Devlet gibi bakmak başka halk gibi bakmak bambaşkadır. Hükmetmek tarih boyunca insanlığın her asırda ihtiyaç duyduğu önemli bir […]
Birçok mezarlığı ziyaret etmiş birisi olarak refikamın vatan-ı aslîsinin mezarlığı gibi ilgimi çekeni olmadı. Belki Anadolu’nun bir çok köyünde buna şahit olan vardır, belki de bozkıra hastır bilemiyorum şu boş mezarlar. Bizim memlekette yani Karadeniz’de mezarlar ölüler kadar taze iken biricik bozkır köyünde mezarlığa girdiğinizde yıllanmış boş mezarlar karşılıyor sizi. Hepimizin mâlumudur, bozkır türkülerinin, şiirlerinin […]
Bugün sizinle duygularını içinde yaşayan insanlar ile dışa vuran insanlarda bulunması ihtimal durumlar üzerinde konuşacağız. Bu ikili tasnif, dışadönük veya içedönük kategorilerin her ikisinin içinde de bulunabilir. Yani kişi dışadönük olup, duygularını içte yaşayabilir ya da içedönük olabilir ama duygularını dışa vurabilir. Duygularının dışa vuramayan insanlarda duygu yoğunluğu daha fazladır. Çünkü insan ancak dışa vurduğu […]
Şehitlik ve Gazilik bu topraklarda alınabilen en şerefli sıfatlardır. Allah’ın(cc) takdir ve övgüsüne mazhar olan bu sıfatların içini, Peygamber Efendimiz (Gazâvatname) ve sahabeler hayatlarıyla doldurmuştur. Şehit oğlu olarak addedilen bir millet için bu meselenin iftihar ve itibar vesilesi oluşu bundandır. Avamdan alime, alimden devletin en başındakilere kadar herkesin Gazi unvanına ulaşabilmesi daha doğrusu avamın kullanabildiği […]
Sözde darb’ül mesel iradına söz yok amma Söz odur âleme senden kala bir darb-ı mesel -Nâbî Fasih bir Türkçe konuşmak lazım gelir ki fasih türkçenin bir kavram lehçesi olduğunu bilme yükümlülüğünü yerine getirmiş olalım. Irmakların denize akışı gibi sözlerin de kalbe akması beklenir. Denize hem ırmak hem lağım akar. Yine de denize tahsis edilen bir […]
Bekleyiş zamanın her anına, her yerine yayılmış, maddeyi ve manayı kuşatmış bir hâldir. Yani ademoğlu dünyaya gelmeden evvel bekleyişin alanında olduğu gibi terki dünyadan sonra da bekleyişin alanından çıkamayacaktır. Öyleyse bekleyiş kaderdir. Varoluşun bir parçasıdır. * Bekleyiş, sen kaç boyutlu bir kavramsın? Bekleyişin zamanı kuşatmış oluşu ya da kuşanmış oluşu mu demeliyim, onun boyutlarına dair […]
Neyden kaçıyorum, neyden kaçamıyorum ve neye kaçmaya gönüllüyüm? Kişi, neleri yüceltiyorsa, gücü neye-kime isnat ediyorsa o şey(ler)den kaçışı imkansız olur. O kişinin dini de kaçamadığı ve teslim olduğu şeyler oluverir. İnsanlar, önce kapitalizmden kaçmaya çalışır, sonra kapitalizmden kaçışın olmadığına inanır/inandırılır. Kapitalizme teslim olarak başlayan süreç, giderek çarenin kapitalizmde olduğuna iman ederek devam eder. Bu öyle […]
