Deneme

Şairden, “Uyuma taklidi yapanları uyandıramazsınız” sözünü işittiğim yer ikna hassalarımı bıraktığım yer oldu. Uyuma taklidi yapanları uyandırma çabası içinde elbette olmayacağız ama birileri uyuyor diye perdeleri açmaktan da geri durmayacağız. Perdeler açıldığında, uyuma taklidi yapanlara, ışığın dolduracağı aydınlıktan ne düşer bilmiyorum. Uyanma gayretinde olanların karşılıksız bırakılmayacağına niyet ve inançla perdeleri kaldırmaya gayret ediyorum. “İcâzetin, hak […]

Peyami Safa, “Dilini kaybeden bir millet her şeyini kaybeder.” diyor. Bu noktadan hareketle, dili bozulan bir millet, bozulmaktan kurtulamaz diyebiliriz. Leibniz, “Bana muhteşem bir lisan ver, sana büyük bir millet teşkil edeyim” derken büyük milletlerin varlığını diliyle kazandığını ifade eder. Bu bağlamda Türk milletinin büyük bir tarihe sahip oluşunu, inancı, zekası ve bileği kadar lisanına […]

İçinde Türklerin ve gayrimüslimlerin bulunduğu bir topluluk bir adada mahsur kalır. Yiyecekleri azalmaya başladığı için ava çıkmaya karar verirler. Türk (ترك) avcılar bir yana, gayrimüslim avcılar diğer yana avlanmaya gider. Bir süre sonra gayrimüslim avcılar bir geyikle domuzun aynı yerde uyuduğunu görür. Avcılardan birisi yayını gerip geyiğe nişan alır. Tam geyiği vuracakken, avcıların yol göstericisi, […]

“Dil, aklın dışa vurumudur.” diyor Teoman Duralı. Bir dili hakkıyla bilen, o dili konuşan insanların karakterinden mensubiyetine, fikrinden aidiyetine kadar bir çok şeyin nasıl olması gerektiğini de bilir. Bir dilin bağrında yatan şeyleri bilen, o dille ünsiyet kurmuş insanların gönlünün neyle dolduğunu, aklının neye erip neye ermediğini bilir. Bir dili bilen, o dili konuşan insanların […]

Niçin arıyoruz? İhsan Fazlıoğlu “İnsan bir arayıştır.” diyor. Hak buysa insanlaşmak ya da insan kalabilmek için arıyoruz diyebiliriz. İsmet Özel de “Arayanın aramaktan başka derdi yok.” diyerek, insan olanın derdinin insan kalabilmek olduğunu hatırlatıyor bir yandan. Niyazi Mısri “Derdim bana derman imiş” diyerek insan kalabilme derdimizin ya da mücadelemizin bize derman sağladığını fark ettiriyor. Öyleyse […]

Alimin birisi bir mecliste vaaza başlar. Her söylediği hakikate homurdanan bir cahille daha fazla dayanamayıp münakaşaya girer. Öyle böyle derken Alim, ‘Benden uzak Allah’a yakın ol!’ deyip çıkıp gider meclisten. Aradan zaman geçmiş ikisi de ölmüş Allah’ın huzurunda toplanmışlardır. Alim telaş içinde, ahirette aradığı huzuru bulamadıkça oradan oraya koşuştururken bir el koluna yapışır. Alim dönüp […]

Bazen yolculuklar insanı kelimelere çıkarır bazen de kelimeler insanı yolculuklara. Önce yoldaş sonra yol misali ya kelimeler yoldaşın olur senin ya da sen kelimelerin. Bugün arayışın ta kendini aramak niyetiyle çıkıyoruz yola. Aralık, arayanla aranan şey arasında bir boşluk halidir. Aralık yani boşluk yoksa aramak mümkün değildir. Bu sebeple aramanın kıvılcımı ayrılıktır. İnsana dair ilk […]

Zahidin birisi yolda yürürken bir evin kapısında şöyle yazıldığını görmüş: “Olmayacak duaya sakın ha amin demeyin, şu duama da amin demeden geçmeyin: Sabah olduğunda evimin avlusu mücevherlerle dolsun taşsın!” Zahid merakla evin avlusuna daldığında şöyle işitmiş: “Ey dünya mülkünden geçmiş kişi! Eğer oda dolusu altın yerine cenneti isteseydim amin deyip yoluna devam edecektin. Ama şimdi […]

Soruyu sormamızın üzerinden epey vakit geçti. Elân yeterince solukla rızıklandırıldık. ‘Müstakbel evin’ nerede olduğunu aramaya devam ediyoruz. Evvelâ onu bulabilmek için istikbâlimizi nere(ler)de arayacağımızı bilmek zorundayız. Tarihin çeşitli dönemlerinde onu nerede arayacağımıza dair işaretler, şahsiyetler, fikirler ortaya atıldı veya çıktı. Bu hususta Türk hayatındaki en belirgin iki örneği hatırlamak gerek. Örneklerden birisini “İstikbâl göklerdedir.” diyerek […]

İlginç olan şeyler çoğu kez ilgiye değer olmasa da ilgiyle karşılanır. İlgiye değer olmayan şeye duyulan ilgi aldanmadan öte bir yük yüklemez insana. Niyetimin, ilgisini çektiğim kimseleri, aldatmak olmayıp hep birlikte aldanmaktan kaçınmak olduğunu hüsnü zan ederek, size ilginç bir soru soruyorum daha doğrusu soruyu ilginç soruyorum. İnsan neyle meşgul olursa zihninde ve kalbinde meyyal […]