Ecel Önsezisi Sarf edilen her zerrenin (tefekkür eyleminin) hayata izdüşümünü moral varsayımlarının ötesine taşımak ve sezgiye ulaşmak.. En çok da ecel önsezisine ulaşmak. Yalnızlık esasını göğüslemiş mütefekkirin içsel denetimi buradan tebellür ediyor. Vehim ve sezgi. İkisi de ilhama dönük. Biri şuurun karıncalanma hali, diğeri ise şuurötesine çıkma durumu. İnsan vehme kapılabilir. Nitekim kapılmak, bir irade […]
Dilhane Dergisi 49. Sayı’da yayınlanan yazımızdır * Dergiye Erişim İçin: https://www.dilhane.net/dijital-dergi/ocak-2022 * *** “Var olmak, bir mesajı olmaktır.” – Sezai Karakoç Evvelce büyükler; lazım gelenin icabını yerine getirdikleri eserlerinde, lüzumlu olan şeyi; eserin dibacesinde hülasa eder ve “işbu sebeple, bu icabın infazı için; hassaten Rızay-ı İlahiye’ye mazhar olabilmek ümidi ile bu eser neşrolunmuştur” diyerek, meseleyi […]
Üç Hali Tek Bir Hale Genişletmek ya da İndirgemek: Depreşim Vartası Üç hali tek bir hale indirgemek mi yoksa genişletmek mi? Felsefi metinlerinin buğulu sürüncemelerinin nihai varış noktası, insan zihnini erozyon çatlağı kıvamına getirme ihtirası oluyor. Tek bir kavram üzerinden başlatılan bu yolculuk, sığ akıl bağlamında sürdürüldüğünden, neye ve nereye bağlanması gerektiği noktasında çoğu kez […]
Dilde Diriliş: Yitirilmişin Kazanım İhtimali ve Müjdelenmek Mânâ, estetik ve feyz. “Ne için yazıyorum?” sorusunu doğru konuşlandırmış muharririn yerden yüksekliğidir bu imge. Muharrir yazacak. Yazdıkça bir üslûbun çemberinde olduğunu görecek. Bilinçsiz bir katılımdır bu. Kalem en çok hangi yazardan beslenmiş ve etkilenmişse, o yazarın üslûbuna meyledecek. Kalemin şehveti vardır çünkü. Ve kalemin şehveti, hayranlık duyduğu […]
Dilde Diriliş: Yitirilmişin Yansışım Temayüzü Yazar mı olmak istiyoruz yoksa muharrir mi? Aydın olmak mıdır muradımız yoksa münevver olmak mı? Olmak istediğimizde filozof mu olacağız yoksa mütefekkir mi? Evvela bu kavramlar oturacak yerine. Neyin yanında durduğumuz, neyi karşımıza aldığımızı belirleyecek. Adı konacak evvela, tanımı yapılacak. Subay olmayı istemek; “İster İngiliz ordusu olsun isterse Alman, fark […]
Arz Edince Bazen yalın kalmış bir yürek, bir yalnızlık terennümü ister. Çünkü tekellüme takati kalmamıştır onun. Yalnızlığa öcüye yaraşır gözlerle bakanlar için pek abes gelebilir; yalnızlık kelimesine “terennüm” ibaresini kondurmak. Nitekim güzel şeylerin güzel sözlerle anlatılabileceği vehminde karar kılmıştır onlar. Ne vahim bir vehimdir o! Boğan ve boğazlayan, boğaza dizilen, dizgi dizgi bir tirendizlikle mütemadiyen […]
Kalemi Yinelememek İçin Kalemi Yenilemek Kalem, tıpkı insan kalbi gibi her türlü tesir ve ilhama açık. Her ne kadar etkenlik potasında olsa da hemen hemen her etken gibi edilgendir bir yanıyla. Kalemi daima hedefte tutan iki namlu vardır ki; onlardan ilki zihin açıklığı, ikincisi kalp uyanıklığıdır. Zihinde ve kalpte cereyan eden her şey, dolaylı yahut […]
Kelimelerin ve Anlam İlkelerinin Koşullandırılması ve Konuşlandırılması Nesnel yörüngenin seçilmişlik ilânı, kalem sahibinin kemal noktası değil, bilakis tekamülün başlangıç noktasıdır. *** Birkaç telifin ardından tumturaklı ve mutantan şeyler yazmış olmakla coşku bulan ve heyecana kapılan her muharrir, lafızların ardını boş bırakmaya mütemayildir. Ve yine muharrir, bazen kalemin kendi bağımsızlığını ilân ettiğini, kelimelerin birbiri ardına sıralanıp, […]
Ehl-i hak der ki; eşyânın hakikatleri sabittir. Onları bilmek vâkidir. Bu ibarenin devamında kelam kitaplarımızda bunun üç yolla olduğu vurgulanır: Havas-ı selîme, sadık haber, akıl. En baştan bu tasrihatı yapmak tarihsel süreç içerisinde sofistlere bir reddiye olarak vâki olduğu gibi kelâm ilminin usullerinde dayandığı muhkem mevzileri de gösterir. Ne yalnız hissiyat ne haber ne de […]
Yarınımı anlamlı kılmak istiyorum. Yarınımı anlamlı kılmak için bugünümü doğru yere oturtmam gerektiğinin idrakine varmış bulunuyorum. Şu an yaptığım ‘ne’ ise ‘o’nu doğru ve güzel yapmanın yollarına tâlip olmalıyım. Ne var ki modern düşünce insan olarak bana ‘sâbite’ edinme imkanı tanımıyor. Eğer inşa edilecek bir ‘sabite’ varsa bunu kendi süzgecinden geçirmesi, küresel dünya için tehdit […]
