Tanrı’yı henüz baştan yanlış yere konumlandıran Batı düşüncesi, Rönesanstan itibaren aşama aşama fiziki dünyayı metafizik dünyayı yutacak kadar genişletmiş ve üstünü örtbas etmişti. İnsanın hakikatini yanlış yere konumlandırmak, belli bir müddet sonra bir patlamayı doğuracaktı. Esasen iki büyük dünya savaşı, Batılıların kendi elleriyle inşa ettikleri dünyaya ilk kez bir şüphe nazarıyla bakmalarını sağlamıştı. Metafiziğin hayatın […]
Fikir mengenesinde yurt tutmuş, kahır örsünde tav olmuş, “Hubb-i Fillah, Buğd-i Fillah” (Allah için sevgi, Allah için öfke) muvazenesine mevzi kurmuş zihinlerin kaynama noktası, “medeniyet” söylencesinin neye delalet ettiğini tam manasıyla kestirememiş olmasıdır. Tarih metodolojisine bir kaşı çatık halde agah bakan o şimşek habercisi gözler, “neden?” isyanını terk edip “niçin?” tahkikatını ve merakını kuşanmıştır. Çünkü […]
Türkiye’de realite adı altında fakat ideale ulaşamamış daha da kötüsü sloganist bir dilin ötesine geçememiş tabirdir “dışa bağımlı olmamak.” Belki bunu hiçbir zaman başaramadık lâkin şöyle bir ritüeli vardı bu milletin “içe bağımlı olmamak.” Üstelik bunu bağımsız olmak pespayeliği peşinde değil yük olmamak asaleti içinde sürdüren bir millet zuhur ediyordu Anadolu köylerinde. Bu insanlar “kendi […]
Denir ki bir gün, Hassan Sabbah bir Türk Beyi’ni Alamut’a davet eder. Hakkınca ağırlar, her bir ihtiyacını giderir. Sinsi planı çoktur Sabbah’ın. Bu mert Türk Beyi’ni yanına çekmek niyetiyle türlü hünerini ve emrindeki fedailerin muhtelif yiğitliklerini ikrar ve teşhir eder. Nihayet, Alamut’un burçlarına çıkarlar beraber. Sözü alır Sabbah; “Benim fedailerim eşi bulunmaz birer cesaret nişanıdır. […]
Bir toplum, belli değer yargıları etrafında kenetlendikçe millet olmaya doğru seyralır. Bu seyralışta sağlanan bütünlük (homojenlik) milletin hem birbirine olan bağlılığını hem de dış dünyaya karşı kimliğini oluşturur. Oluşan kimlik muhafaza edildikçe, münevverleri tarafından ise bu kimlikle eşya ve hadiseler işlendikçe “hayatiyet” korunur. Bir milletin hayatiyetini koruması, bir diğer adlandırmayla “beka”sı kimliğine olan sadakatiyle alakalıdır. […]
“Zulmet-i ebr ile sebden seçemezler rûzuBöyle eyyâm-ı gâmın böyle olur nevrûzu”– Hâletî Bütüncül kabul görmek üzre kamuoyuna arz edilmiş her fikir, ufacık kırıntı mutabakatlarıyla siniyor muhatabının zihnine. Bu usulca sokunuş, zamanla fide veriyor, servileşiyor ve ihata ediyor bireyi. Bizler ideoloji diyoruz adına. Hiçbir ideoloji yoktur ki bütün bir kompozisyonu ve çağrısı baştan sona yanlış olsun. […]
Tevhid ve Vahdet kavramlarını, dolayısıyla “tek” kavramını akıl postulatından kotaramayan batı, dogmatik “tek” yerine gözlemlenebilir “en”i tercih etmiştir. En büyük tanrı Zeus, en güzel tanrı Afrodit gibi tanımlamalarla, azâmet kavramının yontulup, talaşlardan tanrıların yapıldığı Yunan Miti, Grek Felsefesindeki düalizmi; düalizm ise Hristiyan inanç sistemindeki teslisi doğurmuştur. Onlar için ilk önce kaos vardır ve kaos her şeyde var olagelmiştir.
İnsanlar muhatap oldukları şeylerin onlarda meydana getirdiği tesirlerden mürekkep olarak hayatlarını devam ettirirler. Terkip edilen şeyin bünyedeki imtizacı (birleşmesi), kişinin benliğinin toplamıdır. Benin inşası, farkında olunsun yahut olunmasın hayatın câri olan deveranlarının arasında vukû bulmaktadır. Hayat devam etmekte, zaman akmakta, insan hareket halinde yâni yolda iken “ol”maktadır. Bu oluşu kimisi ekzistansiyalist[1] (varoluşcu) bir şekilde, kimi […]
İnsan teklerinin bir araya gelerek temel sabitelerini ittifakla örgüleştirdikleri peşi sıra ise cem olmuş bir his ile mütecanis bir havaya büründükleri zaman ortaya millet olma şuuru çıkacaktır. Millet olmak, korunulmaya layık bir şeylerin varlığını ikrar etmek, bu şeylerin etrafında müttefiklerle beraber her bir insanın mücadele etmesi manasındadır. Toprak parçaları, taş yığınları ve diğer müşahhas şeylerin […]
İnsanın hayatı boyunca duyduğu ıstıraplar, onu bu ıstırabın “neye yönelik” olduğu keyfiyetince terbiye eder. Sathî olandan kaçışın başladığı an ıstıraba adım atıldığı andır. Bu andan itibaren zamanın geçiştirilmesinden çok yaşanması ile ilgilenilir. Zaman artık öldürülecek bir şey değil, kendisine ruh üflenecek bir imkana dönüşür. Bu imkan zamanın üstüne bir davetin de habercisidir. Zamanı anlamak, zaman-üstüne […]
