Hayat akıyor. Biz kabul etsek de, etmeyerek bir tarafından tutup çekiştirsek de akıyor. Ve bu akışıyla da tecellilere maruz bırakıyor bizi. Kâh bast hâlidir kâh kabz hali tesiriyle sarhoş olduğumuz. Esasen içinde hayatımızı sürdürdüğümüz ontolojik zeminin hayatımızı yalnız kabz haline sabitlemek üzere kurulu olduğunu söylemek işten bile değil. Bu hâlin içinde bize ferahlık verdiğini zannettiğimiz […]
Kültür üzerine yazmak, biraz da havanda su döğmeye benziyor. Kavramlar, hele göz önünde olan ve biteviye içi doldur boşalta maruz kalan kavramlar ilk elden kendilerini size açmak zahmetinde bulunmuyorlar. Ama meseleye giriş açısından kültürün şu dört anlamını göz önünde bulundurabiliriz: Bu dört farklı anlamı, son anlamlandırma tarzı üzerinden toplayabiliriz. Böylelikle sanat ve düşünce gibi elit […]
Etrafında olan biten şeyleri kendinde bir anlama büründürmek isteyen bizler, bilmenin bize bahşedeceği alanları farketmekle bir yola girdiğimizi tahayyül ederiz. Hele ki mesele bu “bilmek”le kazanılacak şeylerse dikkatimiz bu noktada düğümlenir. Acaba bugün en çok neyin bilgisine muhtaç hissetmekteyiz kendimizi? Sonsuz bir arzla bürülü iktisadi sistemlerimiz bizde belirli bir süre sonra bazı önkabuller oluşturur. Bu […]
Belli bir süredir zaman ve mekân meselesine dair metinlerle ilgileniyorum. İçinde yaşadığımız gerçekliğin bir yandan zamandaki kırılmayla, diğer yandan mekânın bu kırılma üzerine inşa edildiği gerçeğiyle yüzleşmeksizin anlaşılabileceğini düşünmüyorum. Yüzleşmek / yüzyüze gelmek bazı gerçeklerin kabulü ve tetkikiyle mümkün ancak. Zaman hem içinde yaşadığımız hem de geçip giden bir şey olarak ele avuca sığmaz mahiyetiyle […]
1 Hiç ikindi görmeyen bir adam vardı. Neden görmediği bilinmiyordu. Ya hep o vakitte uyuyordu ya da kapalı bir ortamda bulunuyordu. Öğleyle akşam arasındaki geçişe, güneşin batışına, şaşaasını kaybedip kızıllaşmasına hiç şahit olmadı. Gün aydınlığının nasıl bitip de havanın nasıl karardığını sorsanız ‘’anında’’ derdi. Ve “bilmiyorum, ben hep aynı ışıkta yaşıyorum” diye eklerdi. Renkleri, şekilleri, […]
Hayatı faal bir şekilde yaşamak, bilgiyle irtibattan doğan bir kaynaktan başlayan ve sosyal ortama doğru süzülerek inen bir anlamlandırma serüveniyle mümkün olabilir. Burada mesele bilginin mahiyetinde düğümlenir. Bilgi konusu kabul edilen ve edilmeyen şeyler bilgi hiyerarşisinde, piramitin tepesinde duran her ne ise ona irca olur. Eşya bu âli mertebedeki şey tarafından damgalanır. Bu damgalama işlemi […]
Kırık mana, özellikle kadim klasik kitaplarımızda cümleleri kelime kelime çevirerek anlam vermek manasına gelir. Son yıllarda üzerine bir hayli çalışmalar, konferanslar ve tartışmalar yapılan Transhümanizmi Julian Huxley’in Religion without Revelation (Vahiysiz Din) isimli eserin de geçen bir alıntının kırık manasını vererek tanımlamaya çalışacağım. Başlamadan önce Julian Huxley hakkında kısa bir malumat vermekte fayda görüyorum. Transhümanizm […]
Fas’ın kızıl şehir olarak bilinen Marakeş şehrinde, tabiatta çok fazla çiçek olmasından rahatsızlık duyan Macit’in hikayesi dillerden dile yayılmıştı. Bu yaygınlığın sebebi genç yaşlarda bir rüya sonucunda yaşadığı aydınlanmaydı. Macit, rüyasında rengarenk karanfiller arasında kamufle olan bir yılan görmüştü. Rüya bu kısacık andan ibaretti ancak Macit’te bıraktığı etki inanılmaz derecede büyüktü. Yılan, ona tehlikenin, […]
1 Denizin derinliklerinde bir dalgıç. Bir köşeye büzülerek inim inim inliyor. Gözyaşları denize karışarak şiiri ve sihri ilham ediyor. Deniz dalgalanıyor. Dalgıç boğuluyor. Deniz de mi gözyaşın da mı? Şiirden mi sihirden mi? 2 Rüyadan bir kare. Alt alta ve yana dizilmiş kargo kolilerinin arasındayım. Ayağıma takılan renkli koliyi açtığımda cennet cehennem vadisinin ortasında koşturup […]
İnsanın ontolojik açıdan nerede konumlandığı tarih boyunca hep tartışılagelmiştir. Varlıklar arasında hayvan-ı nâtık denilen düşünerek konuşma becerisine sahip olan bu canlı, ruh ve bedenden mürekkep bir varlıktır. Öyle bir esnekliğe sahiptir ki fiilleri, düşünceleri hal ve hareketleri düşünemeyen hayvanlardan daha aşağı seviyeye inebileceği gibi sürekli Allah’ı zikreden melekler katına çıkmakla şerefini zirveye çıkarabilir. Dünyada bütün […]
